Szpital leczy, ale traci. Powiat Lubliniecki apeluje o zmianę systemu

Powiat Lubliniecki chce pilnych zmian w finansowaniu szpitali samorządowych. W apelu skierowanym do premiera, rządu, ministra zdrowia, ministra finansów i Narodowego Funduszu Zdrowia radni wskazują, że obecny model przerzuca coraz większą odpowiedzialność na samorządy. SP ZOZ w Lublińcu przez 25 lat otrzymał z powiatu około 50 mln zł na rozwój i funkcjonowanie. Zdaniem autorów apelu problem nie dotyczy jednej placówki, lecz całego sposobu organizacji publicznej ochrony zdrowia.

• Straty szpitali powiatowych rosną szybciej niż ich przychody
• Powiat od ćwierć wieku dopłaca do działania szpitala
• Więcej przyjętych pacjentów może oznaczać większą stratę

Straty szpitali powiatowych rosną szybciej niż ich przychody

Podczas zapowiedzianej sesji Rady Powiatu Zarząd ma przedłożyć radnym apel dotyczący finansowania świadczeń w szpitalach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Dokument odwołuje się do danych przedstawionych przez Związek Powiatów Polskich.

W 2025 roku łączna strata netto 207 analizowanych szpitali przekroczyła 1,8 mld zł. Była o około 30 proc. wyższa niż rok wcześniej. W ocenie Rady Powiatu w Lublińcu taka skala strat wskazuje na systemowy problem, a nie pojedyncze kłopoty wybranych placówek.

Najtrudniejsza sytuacja dotyczy szpitali o niższym stopniu referencyjności. To właśnie one zapewniają mieszkańcom powiatów podstawowe świadczenia, między innymi z zakresu chorób wewnętrznych, chirurgii, pediatrii i ginekologii. Jednocześnie koszty ich działalności rosną szybciej niż przychody wynikające z wycen świadczeń.

W apelu wymieniono między innymi rosnące ceny energii, materiałów medycznych, leków i usług zewnętrznych, a także skutki ustawowych podwyżek wynagrodzeń. Powiat domaga się, aby finansowanie przekazywane przez NFZ uwzględniało rzeczywiste koszty realizacji leczenia. Dla mieszkańców oznacza to również, że problemy finansowe placówki mogą przełożyć się na dostępność oddziałów i świadczeń, które są najbliżej ich miejsca zamieszkania.

Powiat od ćwierć wieku dopłaca do działania szpitala

Samorząd powiatowy podkreśla, że od utworzenia powiatu przeznaczył na rozwój i funkcjonowanie SP ZOZ w Lublińcu około 50 mln zł. Wsparcie obejmowało zadania, które – zgodnie z założeniami systemu – powinny być finansowane z publicznych środków przeznaczonych na ochronę zdrowia.

Autorzy apelu wskazują, że powiat przekazuje własne pieniądze przede wszystkim po to, aby nie ograniczać mieszkańcom dostępu do leczenia. W efekcie samorząd staje przed wyborem między dalszym wspieraniem szpitala a finansowaniem innych zadań publicznych.

„Powiaty stały się ostatnim bezpiecznikiem państwa”.

Rada Powiatu zaznacza jednak, że możliwości samorządów nie są nieograniczone. Jeśli koszty obowiązków nakładanych przez państwo nie zostaną pokryte w systemie finansowania, ciężar będzie nadal spadał na budżety powiatów.

Więcej przyjętych pacjentów może oznaczać większą stratę

W apelu szczególną uwagę poświęcono ryczałtowi obowiązującemu w szpitalnej sieci. Według przedstawionej argumentacji świadczenia wykonane ponad przyznany limit nie zawsze przynoszą placówce dodatkowe finansowanie. W rezultacie szpital może ponosić koszt leczenia kolejnych pacjentów, nawet gdy zwiększa dostępność świadczeń i skraca kolejki.

To mechanizm, który stawia placówkę w trudnej sytuacji: ograniczenie przyjęć może pogorszyć dostęp do leczenia, a wykonanie większej liczby świadczeń może powiększyć stratę finansową. Rada Powiatu domaga się więc nie tylko korekty wycen, lecz także zmiany zasad, które nie zachęcają szpitali do odpowiadania na większe potrzeby zdrowotne mieszkańców.

W dokumencie podkreślono również, że obecny system jest podzielony na odrębne obszary: podstawową opiekę zdrowotną, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, leczenie szpitalne i opiekę długoterminową. Każdy z nich ma własne procedury oraz sposób finansowania, a pacjent często sam musi ustalić, gdzie powinien rozpocząć leczenie, kto wystawi skierowanie i kto zajmie się nim po wypisie.

„To nie człowiek ma się dostosowywać do systemu. To system ma zostać zorganizowany wokół człowieka i dla człowieka”.

Dlatego samorządowcy nie chcą kolejnego doraźnego programu ratowania szpitali. Wzywają do stworzenia modelu, który przeprowadzi pacjenta przez kolejne etapy leczenia, a placówkom pozwoli koncentrować się na opiece medycznej zamiast na ciągłej walce o przetrwanie finansowe.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Lublińcu.