Osiem wieków Lubecka w jednym albumie. Od dzwonu po rodzinne zdjęcia

Na wieży kościoła w Lubecku wciąż znajduje się dzwon z gotyckim napisem i datą 1447. W najstarszej części świątyni zachowały się freski datowane na XIV lub XV wiek, a w rodzinnych archiwach przetrwały fotografie pokazujące życie mieszkańców. Z tych fragmentów powstaje opowieść o 800 latach Lubecka – miejscowości związanej z historią ziemi lublinieckiej.

• Od nielegalnej komory celnej do parafii i szkoły
• Sanktuarium przechowuje ślady dawnych wydarzeń
• Rodzinne fotografie dopełnią obraz 800-lecia

Od nielegalnej komory celnej do parafii i szkoły

Najstarsza znana wzmianka o Lubecku pochodzi z dokumentu sporządzonego w Oleśnie w 1226 roku. Biskup wrocławski Wawrzyniec informował w nim o likwidacji nielegalnej stacji celnej działającej w miejscowości. To właśnie ten zapis stał się punktem odniesienia dla jubileuszu 800-lecia Lubecka.

Kolejny dokument, wystawiony w 1362 roku, podpisano imieniem proboszcza z Lubecka. Może to wskazywać, że istniała już wtedy nie tylko osada, ale także parafia, a być może również kościół. Taką interpretację wspierają freski odkryte w 2009 roku w najstarszej części lubeckiej świątyni. Ich powstanie datuje się na XIV lub XV wiek.

O znaczeniu miejscowości w późniejszych stuleciach świadczą także zachowane zabytki i zapisy:

• w 1447 roku Lubecko wymieniono w spisie Świętopietrza, czyli daniny przekazywanej Stolicy Apostolskiej;
• na kościelnej wieży znajduje się dzwon „Św. Urban” z gotyckim napisem i datą 1447;
• w nawie zachował się przykład sztuki sepulkralnej związany z Janem Kochcickim, zmarłym w 1549 roku;
• urbarz z 1571 roku wymienia 19 kmieci i 22 domy;
• w 1639 roku w Lubecku odnotowano 21 kmieci.

Wizytacje parafii z 1679 i 1688 roku przynoszą jeszcze więcej informacji. Opisują wielkość parafii, wygląd i majątek kościoła, a także potwierdzają istnienie szkoły oraz przekazują dane o mieszkańcach.

Sanktuarium przechowuje ślady dawnych wydarzeń

W historii Lubecka ważne miejsce zajmuje odnalezienie Medalionu Matki Boskiej Lubeckiej. Do tego wydarzenia doszło w oktawie Bożego Ciała w 1716 roku. Relację o nim spisano, a następnie wydano drukiem.

W kościele zachowały się również XVIII-wieczne organy, zaliczane do nielicznych tak starych instrumentów na Górnym Śląsku. Przywieziono je z klasztoru w Jemielnicy w 1780 albo 1783 roku. W 1834 roku zostały rozbudowane. Instrument ma 13 głosów, dwa manuały i pedał, a jego mechaniczna traktura oraz rokokowa forma pozwalają odczytać techniczne i artystyczne ambicje dawnych fundatorów.

Materiały dotyczące Lubecka pokazują nie tylko dzieje świątyni. W XIX wieku coraz częściej pojawiają się informacje o codziennym życiu i aktywności konkretnych mieszkańców. Jan Gajda założył Klub Niedzielny, kasę zapomogową i bibliotekę. Publikował artykuły oraz wiersze w śląskiej prasie, a także wydał pierwszą książkę poświęconą Lubeckowi.

W latach 1863–1901 proboszczem był ksiądz Adolf Hermiersch, który od 1873 do 1901 roku pełnił również funkcję dziekana dekanatu lublinieckiego. W 1879 i 1882 roku wybierano go do pruskiej Izby Deputowanych. Przypisuje mu się także udział w utworzeniu funduszu emerytalnego dla księży diecezji wrocławskiej.

Z kolei w 1922 roku do Lubecka przybył Teodor Walczak. Kierował miejscową szkołą, pracował jako kierownik Urzędu Stanu Cywilnego i był organistą w kościele. Zainicjował również działalność kółka śpiewackiego oraz Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej.

Rodzinne fotografie dopełnią obraz 800-lecia

Przełom XIX i XX wieku przyniósł nowy sposób dokumentowania miejscowości – fotografię. Najstarsze zdjęcia Lubecka mają często upozowany, statyczny charakter. Nie pokazują całej codzienności, ale zachowują wygląd ludzi, budynków i wydarzeń, których nie da się już odtworzyć z samych opisów.

Późniejsze fotografie są bardziej różnorodne. Widać na nich zwykłe sytuacje i większy dynamizm, dzięki czemu zdjęcia stają się nie tylko pamiątką rodzinną, lecz także źródłem wiedzy o przemianach miejscowości.

Z okazji jubileuszu przygotowywany jest pamiątkowy album. Zebrano do niego kilkaset fotografii udostępnionych z rodzinnych archiwów. Część zdjęć ma zostać opatrzona opisami, co ułatwi rozpoznanie osób, miejsc i wydarzeń. Dla mieszkańców oznacza to także szansę na zachowanie informacji, które w wielu rodzinach funkcjonują dotąd wyłącznie w ustnych przekazach.

W publikacji mają znaleźć się również:

• skany dawnych manuskryptów dotyczących historii Lubecka i kościoła;
• wybrane informacje publikowane w prasie;
• odciski różnych pieczęci związanych z miejscowością;
• fotografie pochodzące z prywatnych zbiorów.

W przygotowanie albumu zaangażowali się także młodzi mieszkańcy Lubecka. Zgodnie z przedstawionym planem publikacja miała ukazać się w czerwcu, a całkowity dochód z jej sprzedaży ma zostać przeznaczony na Sanktuarium Matki Boskiej Lubeckiej.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Lublińcu.