Upał uderza najmocniej po południu i nie wybacza błędów

Gdy temperatura idzie w górę, zwykły dzień potrafi zmienić się w próbę wytrzymałości. W takich godzinach nawet drobiazgi mają znaczenie: butelka wody pod ręką, zasłonięte okna, cień zamiast pełnego słońca i uważność wobec dzieci, seniorów oraz zwierząt. Woźnicki samorząd przypomina o zasadach, które w czasie fali upałów mogą oszczędzić zdrowie, a czasem znacznie więcej.

• Organizm daje znać, zanim zrobi się groźnie
• W domu, w samochodzie i nad wodą najłatwiej o błąd
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują wtedy najwięcej uwagi

Organizm daje znać, zanim zrobi się groźnie

Wysoka temperatura szybko odbiera siły. Najpierw pojawia się zmęczenie i rozbicie, potem dochodzi ryzyko odwodnienia, a w skrajnym przypadku także udaru słonecznego albo cieplnego. To już nie jest zwykły dyskomfort, lecz stan, który może zagrozić zdrowiu i życiu.

Na takie sygnały nie wolno machać ręką. Szczególnie niepokojące są:

• silny ból głowy
• zawroty głowy
• nudności
• gorączka
• szum w uszach
• drgawki
• przyspieszone tętno i oddech
• wyraźne osłabienie lub niepokój

Jeśli pojawiają się zawroty głowy, dotkliwe pragnienie, ból głowy albo narastające osłabienie, trzeba szukać pomocy. W razie potrzeby należy zadzwonić pod numer 112 i, jeśli to możliwe, przenieść się do chłodniejszego miejsca. Ostrożność powinni zachować także kierowcy, bo upał osłabia koncentrację i potrafi zwiększyć ryzyko błędu za kierownicą.

Warto pamiętać również o lekach. U osób, które przyjmują preparaty na stałe, odwodnienie może zmieniać ich działanie i wpływać na gospodarkę wodno elektrolitową. W takiej sytuacji najlepiej trzymać się zaleceń lekarza i nie lekceważyć żadnych niepokojących objawów.

W domu, w samochodzie i nad wodą najłatwiej o błąd

Najprostsze zasady często działają najlepiej. W ciągu dnia warto zamknąć okna i zasłonić żaluzje, zwłaszcza po nasłonecznionej stronie mieszkania. Wieczorem i nad ranem, gdy powietrze jest chłodniejsze, można przewietrzyć wnętrza, oczywiście tylko wtedy, gdy warunki są bezpieczne.

Lepiej też wybrać ubrania, które nie dokładają ciepła do już rozgrzanego organizmu:

• lekkie
• przewiewne
• jasne
• z tkanin naturalnych

Duży błąd to gwałtowne przechodzenie z mocno klimatyzowanego pomieszczenia prosto na rozgrzane powietrze. Taki skok temperatur bywa szczególnie trudny dla osób starszych i bardzo młodych.

Trzeba też uważać na słońce. Zbyt długie opalanie osłabia organizm, a skórę naraża na poparzenia. Kosmetyki z filtrem pomagają, ale nie dają pełnej ochrony. Z czasem ich skuteczność spada, dlatego trzeba je ponawiać po spoceniu, kąpieli i wytarciu ręcznikiem. Przy wyborze warto pamiętać o skali ochrony:

• SPF 2–6 – słaby
• SPF 9–12 – średni
• SPF 15–25 – wysoki
• SPF 30–50 – bardzo wysoki
• SPF powyżej 50 – ultra wysoki

To samo dotyczy aktywności na zewnątrz. Forsowny wysiłek w najgorętszej porze dnia może skończyć się odwodnieniem, skurczami mięśni albo przegrzaniem. Podróż samochodem też wymaga przerw i odpoczynku w cieniu, bo zmęczenie i wysoka temperatura idą w parze.

Nad wodą lepiej nie rzucać się od razu do kąpieli po opalaniu. Najpierw warto opłukać ciało, a dopiero potem powoli wejść do wody. Organizm po silnym nagrzaniu potrzebuje chwili, by odzyskać równowagę.

W gorące dni dobrze sprawdzają się także lekkie posiłki. Owoce, warzywa i proste dania mniej obciążają organizm niż tłuste, smażone potrawy. Trzeba też pilnować higieny, bo wysoka temperatura sprzyja rozwojowi bakterii salmonelli. Oznacza to ostrożność przy produktach z surowych jajek i częstsze mycie rąk. Alkohol w upał nie pomaga, lecz dodatkowo odwadnia.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują wtedy najwięcej uwagi

Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze i zwierzęta. W ich przypadku upał szybciej prowadzi do przegrzania, a skutki bywają groźniejsze niż u zdrowych dorosłych. Dlatego nie powinny przebywać na słońcu dłużej, niż to konieczne.

Dzieci w czasie największego gorąca najlepiej trzymać w domu. Jeśli wyjście jest nieuniknione, potrzebują lekkiej, jasnej odzieży, nakrycia głowy i osłony przed słońcem. Przy wózku przydaje się parasolka, nawet wtedy, gdy stoi w cieniu. Napoje powinny być letnie, nie lodowate. Lepiej podawać wodę, herbatki ziołowe lub owocowe oraz soki. Kąpiel również powinna być letnia, nie zimna.

Seniorzy z kolei powinni ograniczać wychodzenie w najgorętszych godzinach. Jeśli muszą wyjść, nakrycie głowy nie jest dodatkiem, tylko koniecznością. W ich przypadku liczy się jeszcze jeden szczegół – leki. Przy odwodnieniu ich stężenie w organizmie może wzrosnąć na tyle, że stanie się niebezpieczne. Osoby starsze powinny więc pilnować samopoczucia wyjątkowo uważnie i nie bagatelizować żadnych zmian.

Na końcu zostają zwierzęta. Tu zasada jest bezwzględna: nie zostawia się ich w zaparkowanym samochodzie. W środku temperatura może dojść nawet do 50–60 stopni Celsjusza. Psy chłodzą się przez dyszenie, ale w takim nagrzanym wnętrzu to za mało. Zostawienie ich w aucie na słońcu może skończyć się śmiercią. To samo dotyczy dzieci.

W czasie upału najważniejsze staje się jedno: nie czekać, aż organizm sam sobie poradzi. Lepiej zareagować wcześniej, niż potem walczyć już z udarem, odwodnieniem albo przegrzaniem.

na podstawie: Urząd Miejski w Woźnikach.