Zegarmistrz, który ujednolicił czas - historia Hugo Weinerta

W Lublińcu zegary kiedyś nie biły zgodnie — dzwonki szkolne myliły się o kwadrans, a poranki układały się wedle różnych wskazówek. To opowieść o człowieku, który codziennie wdrapywał się na wieżę kościelną, by wyrównać różnice i pilnować porządku w rytmie miasta. Przez pół wieku jednoosobowa straż przy czasie przekształciła drobny techniczny obowiązek w lokalny symbol punktualności.
- Rozbieżne zegary mieszały w porannych zwyczajach szkoły
- Hugo Weinert i zegar miejski w Lublińcu
- Wieża kościoła św. Mikołaja - naprawy, piorun i plany wymiany
Rozbieżne zegary mieszały w porannych zwyczajach szkoły
Pod koniec roku szkolnego problem z ustaleniem właściwej godziny stał się w Lublińcu poważny — różnice między wskazaniami zegara dworcowego a zegarem miejskim sięgały aż 15 minut. W piśmie do magistratu dyrektor Wyższej Szkoły Miasta Lublińca zauważył, że uczniowie tłumaczą spóźnienia „czasem kolejowym” lub „czasem miejskim” i w praktyce uważają się za punktualnych, choć w rzeczywistości notorycznie się spóźniają.
“Niektórzy uczniowie i uczennice tutejszej szkoły nie stosują się do punktualnego przybywania do szkoły. Jedni tłumaczą swoją niepunktualność «czasem kolejowym», drudzy «czasem miejskim»”
— dr Józef Arecki, dyrektor Wyższej Szkoły
W efekcie magistrat zdecydował, że od 8 stycznia 1926 roku zegar na wieży kościoła ma pokazywać ten sam czas co zegar dworcowy — ruch praktyczny, który miał prostą, szkolną konsekwencję: tych kilka minut różnicy przestało tłumaczyć spóźnienia.
Codziennie nowe informacje z Lublińca publikujemy na lubliniec360.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na lubliniec360.pl/wydarzenie.
Hugo Weinert i zegar miejski w Lublińcu
Do tej historii wkracza postać, którą mieszkańcy znali z codziennego trudu nad mechanizmem — Hugo Weinert. Urodzony w 1862 roku, przyjechał do Lublińca w 1884 roku, a od 1887 roku przejął opiekę nad zegarem na wieży kościoła św. Mikołaja. Prowadził zakład zegarmistrzowski kolejno przy Józefa Lompy nr 2, a później przy Adama Mickiewicza nr 11; w latach późniejszych miał warsztat przy Edyty Stein nr 11.
Weinert codziennie nakręcał mechanizm, wykonywał drobne naprawy i — po ujednoliceniu czasu — regularnie chodził na dworzec, żeby skontrolować „czas kolejowy”. W piśmie do magistratu sam tłumaczył swoją prośbę o podwyżkę krótkim uzasadnieniem:
“musi codziennie chodzić także na dworzec celem stwierdzenia czasu kolejowego”
— Hugo Weinert
Po początkowej rezygnacji w styczniu 1925 roku, gdy wskazywał wiek i trud wspinania się po wieży, powrócił do pracy za wynagrodzeniem najpierw 20 złotych miesięcznie, a od lutego 1926 roku otrzymywał 30 złotych. Jego codzienna dyżurna obecność na wieży była jednym z powodów, dla których magistrat mimo konkurencyjnej oferty zdecydował się przedłużyć z nim umowę.
Wieża kościoła św. Mikołaja - naprawy, piorun i plany wymiany
Najstarsza wzmianka o zegarze miejskim sięga 1679 roku — mechanizm i wieża od stuleci wyznaczały rytm miasta. W praktyce jednak utrzymanie urządzenia wymagało stałej opieki. Gdy w 15 sierpnia 1925 roku piorun trafił w wieżę, Weinert przeprowadził naprawy mechanizmu oraz odnowił tarcze i wskazówki. Dzięki jego inicjatywie wymieniono też lniane liny na metalowe w 1926 i 1931 roku.
Miasto rozważało zakup nowego, nowocześniejszego zegara - oferta Fabryki Zegarów Bernarda Śledzińskiego z Poznania z 1925 roku podawała ceny od 1,5 tys. zł do 6 tys. złotych. Brak funduszy sprawił, że konserwacja powierzona Weinertowi była rozwiązaniem praktycznym i tańszym. Gdy w 1934 roku wykonał naprawę złamanej wskazówki, przedstawił rachunek na 30 złotych — znacząco mniej niż lokalne warsztaty, które wyceniały taką usługę na 190–210 złotych.
Przez dekady pracy Weinert mierzył się także z problemami osobistymi — jego sklep był kilkukrotnie okradany w 1933 i 1934 roku, a w styczniu 1937 doświadczył włamania, które jednak zakończyło się zatrzymaniem sprawcy. Po niemal pół wieku opieki nad miejskim czasem, 31 marca 1937 roku pożegnał wieżę zegarową, a w tym samym roku opuścił miasto. W prasie, obchodząc 73. urodziny w 1935 roku, określono go jako „znanego i lubianego w szerokich kręgach mieszkańców Lublińca”.
“znanego i lubianego w szerokich kręgach mieszkańców Lublińca”
— lokalna gazeta
Mieszkańcy, spacerując dziś obok kościoła św. Mikołaja czy ulic, gdzie stały jego warsztaty, mijają ślad pracy rzemieślnika, który uczynił z miejskiego zegara codzienny obowiązek i symbol porządku. Ta opowieść przypomina, jak techniczne decyzje - zgoda na ujednolicenie czasu, wymiana lin, drobna naprawa wskazówki - wpływają na rytm życia szkoły, urzędów i kolei. Dla tych, którzy chcą odczytać miasto przez pryzmat detali - warto spojrzeć na adresy dawnych warsztatów Weinerta: Józefa Lompy nr 2, Adama Mickiewicza nr 11, Edyty Stein nr 11 - i pomyśleć, że za fasadami kamienic kryją się historie, które porządkują czas.
na podstawie: Powiat Lubliniecki.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Dzielnicowi sprawdzają pustostany w Lublińcu. Chodzi o pomoc przed zimą

LKS Sparta Lubliniec pokonała LKS Kamienica Polska 2:1 w klasie okręgowej

LKS Sparta Lubliniec zgłosiła rasistowskie obelgi po meczu w Łagiewnikach Wielkich

W Lubitece kilka kresek może zamienić się w kreskówkowego bohatera

Od van Eycka do Rembrandta przy kawie. Spotkanie w Lublińcu

Pacjent może wybrać szpital w całej Polsce. Rejonizacja nie obowiązuje

Powiat wyklucza likwidację szpitala w Lublińcu i wskazuje nowy model opieki

Ponad 438 kilometrów w jedną noc. Znamy wyniki maratonu w Herbach

Faro i Rocky pokazali młodzieży, jak wygląda współpraca człowieka z psem

Najpierw hymn, potem hołd poległym. 108. rocznica niepodległości w Lublińcu

Lubliniec czytał wrzesień 1939 z ulicy - historyczny patrol wrócił do miasta

W Lubitece historia niepodległości zaczyna się od książek, które warto wziąć do ręki

Substancje ropopochodne trafiły do Lublinicy. Służby zabezpieczają rzekę

Na trasie Kośmidry–Koszwice zamontowano dwa solarne mierniki prędkości
Przydatne dane teleadresowe
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublińcu - kontakt, godziny, zgłoszenia
- Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Lublińcu - kontakt, badania, orzeczenia
- Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Józefa Lompy w Lublińcu - Filia nr 3
- Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Herbach - kontakt, zasady przyjęcia i wsparcie dla wychowanków
- Oddział Zewnętrzny w Sierakowie Śląskim - kontakt, informatory, dostępność
- Oddział Zewnętrzny w Lublińcu - kontakt, odwiedziny, adres korespondencyjny
